I-click bisag asa aron moabli
  • II. PAGPASA SA PAGTOO: KATEKESIS
    4 Sayo pa lamang, ang ngalan nga katekesis gigamit na alang sa kinatibuk-ang paningkamot sa Simbahan sa paghimo og mga tinun-an, sa pagtabang sa mga tawo nga motuo nga si Jesus mao ang Anak sa Dios, aron pinaagi sa ilang pagtoo makabaton sila og kinabuhi diha sa Iyang ngalan, ug aron edukahon ug tudloan sila sa maong kinabuhi, sa ingon niini mapalig-on ug matukod ang Lawas ni Cristo.[7]

    5 “Ang katekesis mao ang pag-edukar diha sa pagtoo sa mga bata, mga batan-on, ug mga hamtong, nga naglakip ilabina sa pagtudlo sa doktrinang Kristohanon nga, sa kinatibuk-an, gipahibalo sa usa ka organisado ug sistematikong paagi, uban ang tumong nga ipaila ug ipasulod ang mga mamiminaw ngadto sa kahupnganan sa kinabuhi Kristohanon.”[8]

    6 Bisan tood ang katekesis dili pormal nga ipaila nga katumbas sa maong mga kalihokan, kini gitukod ibabaw sa pipila ka mga elemento sa pastoral nga misyon sa Simbahan nga adunay kateketikal nga aspeto, nga nag-andam alang sa katekesis, o naggikan niini. Kini mao ang: ang unang pagpahayag sa Ebanghelyo, o misyonaryong pagpangwali, aron pukawon ang pagtoo;

    ang pagsusi sa mga rason alang sa pagtoo;
    ang kasinatian sa pagkinabuhi isip Kristohanon;
    ang pagsaulog sa mga sakramento;
    ang paghiusa ngadto sa komunidad sa Simbahan; ug
    ang apostoliko ug misyonaryong pagpamatuod.[9]

    7 “Ang katekesis suod kaayo nga nalambigit sa tibuok kinabuhi sa Simbahan. Dili lamang ang iyang pagpalapad sa nagkalainlaing dapit ug ang pagdaghan sa iyang mga miyembro, kondili labi na gayod ang iyang sulodnong pagtubo ug ang iyang pagkatukma sa plano sa Dios, nagdepende sa labing hinungdanon nga paagi diha sa katekesis.”[10]

    8 Ang mga panahon sa pagbag-o sa Simbahan mao usab ang mga higayon sa hugot ug kusgan nga katekesis.

    Sa dakong panahon sa mga Amahan sa Simbahan, daghang balaang mga obispo ang naggahin og dakong bahin sa ilang ministeryo alang sa katekesis.

    Si San Cirilo sa Jerusalem ug San Juan Crisostomo, si San Ambrosio ug San Agustin, uban pa nga mga Amahan sa Simbahan, misulat og mga buhat mahitungod sa katekesis nga nagpabilin nga mga modelo alang kanato.[11]

    9 “Ang ministeryo sa katekesis padayon nga nagkuha og bag-ong kusog gikan sa mga konseho. Ang Konseho sa Trent usa ka talagsaong pananglitan niini. Gihatagan niini og prayoridad ang katekesis diha sa iyang mga konstitusyon ug mga dekreto. Kini nahimong sinugdanan sa Romanong Katekismo, nga nailhan usab pinaagi sa ngalan nianang konsehoha, ug nga usa ka labing bililhon nga buhat isip katingbanan sa Kristohanong pagtulon-an.”[12]

    Ang Konseho sa Trent maoy sinugdanan sa usa ka talagsaon nga pag-organisar sa katekesis sa Simbahan.

    Pinaagi sa buhat sa mga balaang obispo ug mga teologo sama nila San Pedro Canisio, San Carlos Borromeo, San Turibio sa Mongrovejo, ug San Robert Bellarmine, nahimo ang pagmantala sa daghang mga katekismo.

    10 Busa, dili ikatingala nga ang katekesis sa Simbahan nakadani pag-usab og dakong pagtagad human sa Ikaduhang Konseho sa Vaticano, nga giisip ni Papa Pablo VI isip dakong katekismo sa modernong panahon.

    Ang General Catechetical Directory (1971), ang mga sesyon sa Synod of Bishops nga gipahinungod sa pag-ebanghelyo (1974) ug sa katekesis (1977), ingon man ang mga apostolikong exhortation nga Evangelii nuntiandi (1975) ug Catechesi tradendae (1979), nagpamatuod niini.

    Ang Extraordinary Synod of Bishops niadtong 1985 mihangyo “nga usa ka katekismo o kompendyum sa tibuok doktrinang Katoliko mahitungod sa pagtoo ug pamatasan sa kinabuhi ang pagahimoon.”[13]

    Gihimo ni Papa San Juan Pablo II nga iya mismo ang tinguha sa Synod, ug iyang giila nga “kining tinguhaa hingpit nga nahiuyon sa usa ka tinuod nga panginahanglan sa tibuok Simbahan ug sa tagsa-tagsa ka mga Simbahan.”[14]

    Busa, iyang gisugdan ug gipalihok ang tanang gikinahanglang mga lakang aron matuman ang tinguha sa mga Amahan sa Synod.

    7 Cf. John Paul II, Apostolic Exhortation Catechesi tradendae 1; 2.

    8 CT 18.

    9 CT 18.

    10 CT 13.

    11 Cf. CT 12.

    12 CT 13.

    13 Extraordinary Synod of Bishops 1985,. Final Report II B a, 4.

    14 John Paul II, Discourse at the Closing of the Extraordinary Synod of Bishops 7 December 1985: AAS 78, (1986).

0 comments:

Leave a Reply

Subscribe to: Post Comments (Atom)
Tulo ka hinungdanong pangutana nga dili nato matubag kon Biblia lamang ang atong saligan.

Una – Giunsa man nato paghibalo sa sakto nga ihap (canon) sa mga basahon sa Biblia? Sa wala pa himoa ang pagtapok sa mga basahon sa Bag-ong Tugon daghang mga basahon nga Kristohanon nga gipakaylap. Kinsa man ang nagpaila kanato sa 27 ka libro sa Bag-ong Tugon isip linamdagan? Walay lain kondili ang Simbahang Katoliko ubos sa paglamdag sa Espiritu Santo pinaagi sa Konsilyo sa Kartago sa tuig 397 AD human sa pag-aprobar sa Santo Papa mipakanaog sa mahukumon gayod ug alang sa tanang panahon kon unsang mga basahona ang maapil sa Biblia ug unsa ang dili. Ang unang mga sinulat dugay na nga nangahanaw. Ang ania kanato karon mao ang kopya sa kopya sa orihinal. Kinsa man ang nag-garantiya nga husto ug matinud-anon ang teksto sa kopya? Ang Simbahang Katoliko pinasikad sa iyang karaang Tradisyon, diha sa iyang panudlo ug sa iyang liturhiya masayod kon unsa ang matuod nga teksto ug unsa ang sayop.

Ikaduha - Giunsa man nato paghibalo nga sakto ang pagkahubad sanglit daghan kanato, ang atong gigamit nga Bibliang hubad “translation” gikan sa Hebreo, Griego, ug Aramaico? Aron pagpiho sa husto nga hubad sa atong kaugalingon kinahanglan pa nga magtuon kita sa orihinal nga pinulongan ug pipila man kanato ang makahimo niining malisod nga tahas? Sa makausa pa, kinahanglan nga mosandig kita sa autoridad sa Simbahan.

Ikatulo - Giunsa man nato pagsiguro nga husto ang atong pagsabot kun interpretasyon sa atong gibasa? Ang matag pastor nga tigtukod og bag-ong tinuhoan pulos gyod moangkon nga ang ilang sabot maoy husto apan wala silay panagkauyon kon unsa gyod ang gipasabot sa letra sa Kasulatan. Alang sa mga Katoliko ang dili masayop nga autoridad sa Simbahan nga tinukod ni Cristo ang maghatag kaniyag kasigurohan nga ang iyang nadawat mao ang lonsay nga pulong sa Dios nga walay sambog sa kasaypanan gumikan sa tawhanong panabot.
Ang Simbahan gihatagan ni Cristo sa bugtong katungod sa pagtudlo ug paghubad sa diosnong gipadayag nga nakarga sa Biblia nga mao ang diosnong gipadayag nga nasulat ug sa Tradisyon nga mao ang diosnong gipadayag nga wala na masulat ug nahipasa pinaagi sa binaba nga panudlo.

Ang Simbahan wala magkuha sa hingpit nga kasigurohan sa tanan nga gipadayag sa Dios gikan sa Biblia lamang kondili gikan sa duha ka tinubdan nga mao ang Biblia ug ang Tradisyon.

Ang Biblia ug ang Tradisyon angay nga hatagan sa samang pagtagad isip sudlanan sa pulong sa Dios. Ang katungod sa pagkadili-masayop sa pagpanudlo labot sa kinahanglan alang sa kaluwasan sa tawo wala isaad ni Cristo ngadto sa matag magbabasa sa Biblia kondili ngadto sa buhi nga autoridad sa Simbahan nga gitawag og “Magisterium” nga gilangkoban sa Sto. Papa ug sa tanang kaobispohan nga nahiusa sa Sto. Papa.
Ang Biblia naghisgot sa tulo ka matang sa tradisyon.

Una - sa mga Patriarca, “ug ang akong mga pulong nga gipasulti ko kaninyo, dili gayod mawala diha sa inyong baba ni sa baba sa inyong mga anak ug mga apo sukad karon ug hangtod sa kahangtoran” (Isa. 59:21).

Ikaduha - sa mga Apostoles, si San Pablo nag-awhag, “mga igsoon hupti ninyo nga malig-on ang mga pagtulon-an nga among gitudlo kaninyo pinaagi sa among mga sulat o sa among tradisyon” (2 Tes. 2:15) ug siya usab nagpahimangno, likayi ninyo kadtong dili modawat sa atong tradisyon” (2 Tes. 3:6).

Ikatulo - sa mga Judio, nga mao ang gisaway ni Cristo sa Mat. 15:2-6 tungod kay sila nagtudlo nga kon ang usa ka tawo may ikatabang unta sa iyang amahan o inahan, apan siya moingon, “iya kini sa Dios”, dili na kinahanglan nga tahoron niya ang iyang amahan.