I-click bisan asa aron mobukas
  • Emperor Nero

     

    Ang Pagpanglutos ni Emperor Nero ngadto sa mga Kristiyano


    Pasiuna


    Si Emperor Nero mao ang unang emperador sa Roman Empire nga kaylap nga nalambigit sa organisadong pagpanglutos sa mga Kristiyano. Sa iyang paghari (54–68 AD), nagsugod ang usa sa labing nailhang mga pag-antos sa unang simbahan. Bisan pa nga ang Kristiyanismo bag-o pa lamang nga relihiyon niadtong panahona, daghan nang mga magtutuo ang nagpuyo sa siyudad sa Roma.


    Ang pagpanglutos ni Nero nahimong ilado tungod sa iyang kapintas ug sa paggamit sa mga Kristiyano isip mga salawayon aron mapanalipdan ang iyang kaugalingong dungog ug pagdumala.


    Ang Dakong Sunog sa Roma


    Sa tuig 64 AD, usa ka dakong sunog ang miigo sa siyudad sa Roma. Sulod sa pipila ka adlaw, daghang kabalayan, tindahan, ug mga pampublikong bilding ang nalumpag sa kalayo. Liboan ka tawo ang nawad-an sa ilang mga panimalay ug panginabuhian.


    Human sa sunog, mikaylap ang mga hungihong nga ang emperador mismo ang adunay kalabotan sa maong trahedya o wala makapugong niini. Aron mapahunong ang kasuko sa katawhan ug malikayan ang pagbasol ngadto sa iyang administrasyon, ang mga Kristiyano gihimong pangunang salawayon. Bisan walay lig-on nga ebidensiya nga sila ang hinungdan sa sunog, giakusahan sila sa maong krimen.


    Ang Pagdakop sa mga Kristiyano


    Human sa mga akusasyon, daghang Kristiyano ang gipangita ug gidakop. Ang uban gisumbong pinaagi sa mga silingan o sa ubang tawo nga nakaila sa ilang pagtuo.


    Sa dihang madakpan, ilang giatubang ang mga pangutana mahitungod sa ilang relihiyon. Ang pag-angkon nga Kristiyano mahimong hinungdan sa silot, ilabi na kon modumili silang isalikway ang ilang pagtuo.


    Pagpasipala sa mga Kristiyano


    Gihulagway ang mga Kristiyano isip mga kaaway sa estado ug sa katawhan. Gipasanginlan sila sa mga krimen nga wala mapamatud-i ug gihimong hulga sa kalinaw sa imperyo.


    Kini nakapukaw sa kasuko sa pipila ka lumulupyo, nga nagpasayon sa pagdawat sa mapintas nga pagtratar batok kanila.


    Mga Paagi sa Pagpanglutos


    Ang pagpanglutos ilalom ni Nero nahimong ilado tungod sa hilabihang kapintas.


    Pagpapriso


    Daghang Kristiyano ang gipriso sa dili pa hukman. Ang uban dugay nga gitanggong samtang naghulat sa ilang silot.


    Tortyur


    Ang pipila giatubang sa mapintas nga pagsakit aron pugson nga isalikway ang ilang pagtuo o aron makahatag ug impormasyon bahin sa ubang Kristiyano.


    Pagpatay sa Publiko


    Daghang Kristiyano ang gipatay sa atubangan sa daghang tawo. Ang maong mga silot gihimo isip pampublikong pasundayag aron makapahadlok sa uban ug makapugong sa pagdaghan sa Kristiyanismo.


    Pagpaatubang sa Mabangis nga mga Hayop


    Sumala sa unang Kristiyanong mga sinulat ug Romanong kasaysayan, ang pipila ka Kristiyano gidala ngadto sa mga arena ug gipaatubang sa mabangis nga mga hayop isip porma sa silot ug kalingawan sa pipila ka nanan-aw.


    Pagsunog sa mga Kristiyano


    Usa sa labing iladong mga asoy mao nga ang pipila ka Kristiyano gihigot ug gisunog aron mahimong suga sa gabii sulod sa mga tanaman sa emperador. Kini giisip nga usa sa labing mapintas nga mga pamaagi sa pagpanglutos nga nalambigit kang Nero sa tradisyonal nga kasaysayan.


    Ang Pagbarog sa mga Kristiyano


    Bisan sa grabe nga pagpanglutos, daghang Kristiyano ang nagpabilin nga matinumanon sa ilang pagtuo.


    Daghan ang midumili sa pagsalikway kang Cristo bisan nag-atubang sa prisohan, tortyur, o kamatayon. Ang ilang paglahutay nahimong kusog nga pagpamatuod sa ilang pagtuo ug nakadasig sa ubang magtutuo.


    Ang mga Martir


    Ang unang tradisyon sa Kristiyanismo nag-ingon nga sa panahon ni Nero, daghang Kristiyano ang namatay isip mga martir. Lakip sa mga kasagarang gilakip sa maong tradisyon sila Saint Peter ug Paul the Apostle, bisan ang eksaktong detalye sa ilang kamatayon dili hingpit nga parehas sa tanang karaang tinubdan.


    Ang Epekto sa Pagpanglutos


    Ang katuyoan ni Nero mao ang pagbalhin sa pagbasol sa dakong sunog ngadto sa mga Kristiyano ug pagpahunong sa ilang pagtubo. Apan wala kini makapalong sa Kristiyanismo.


    Ang kaisog sa mga Kristiyanong andam mamatay alang sa ilang pagtuo nakahatag ug dakong epekto sa uban. Sa paglabay sa panahon, nagpadayon ang pagdaghan sa mga Kristiyano sulod ug gawas sa Roma.


    Ang pagpanglutos ni Nero nahimong sinugdanan sa usa ka serye sa mga pagsulay nga giatubang sa unang simbahan ilalom sa Roman Empire.


    Konklusyon


    Ang pagpanglutos ni Emperor Nero usa sa unang dagkong kampanya batok sa mga Kristiyano sa kasaysayan sa Roman Empire. Human sa Dakong Sunog sa Roma, daghang Kristiyano ang giakusahan, gidakop, gipriso, gitortyur, ug gipatay bisan walay lig-on nga ebidensiya nga sila ang responsable sa maong trahedya. Bisan pa sa kapintas nga ilang nasinati, ang mga Kristiyano nagpabilin nga matinumanon sa ilang pagtuo, ug ang ilang paglahutay nakatampo sa padayon nga pagkaylap sa Kristiyanismo sa umaabot nga mga katuigan.


0 comments:

Leave a Reply

Subscribe to: Post Comments (Atom)
Tulo ka hinungdanong pangutana nga dili nato matubag kon Biblia lamang ang atong saligan.

Una – Giunsa man nato paghibalo sa sakto nga ihap (canon) sa mga basahon sa Biblia? Sa wala pa himoa ang pagtapok sa mga basahon sa Bag-ong Tugon daghang mga basahon nga Kristohanon nga gipakaylap. Kinsa man ang nagpaila kanato sa 27 ka libro sa Bag-ong Tugon isip linamdagan? Walay lain kondili ang Simbahang Katoliko ubos sa paglamdag sa Espiritu Santo pinaagi sa Konsilyo sa Kartago sa tuig 397 AD human sa pag-aprobar sa Santo Papa mipakanaog sa mahukumon gayod ug alang sa tanang panahon kon unsang mga basahona ang maapil sa Biblia ug unsa ang dili. Ang unang mga sinulat dugay na nga nangahanaw. Ang ania kanato karon mao ang kopya sa kopya sa orihinal. Kinsa man ang nag-garantiya nga husto ug matinud-anon ang teksto sa kopya? Ang Simbahang Katoliko pinasikad sa iyang karaang Tradisyon, diha sa iyang panudlo ug sa iyang liturhiya masayod kon unsa ang matuod nga teksto ug unsa ang sayop.

Ikaduha - Giunsa man nato paghibalo nga sakto ang pagkahubad sanglit daghan kanato, ang atong gigamit nga Bibliang hubad “translation” gikan sa Hebreo, Griego, ug Aramaico? Aron pagpiho sa husto nga hubad sa atong kaugalingon kinahanglan pa nga magtuon kita sa orihinal nga pinulongan ug pipila man kanato ang makahimo niining malisod nga tahas? Sa makausa pa, kinahanglan nga mosandig kita sa autoridad sa Simbahan.

Ikatulo - Giunsa man nato pagsiguro nga husto ang atong pagsabot kun interpretasyon sa atong gibasa? Ang matag pastor nga tigtukod og bag-ong tinuhoan pulos gyod moangkon nga ang ilang sabot maoy husto apan wala silay panagkauyon kon unsa gyod ang gipasabot sa letra sa Kasulatan. Alang sa mga Katoliko ang dili masayop nga autoridad sa Simbahan nga tinukod ni Cristo ang maghatag kaniyag kasigurohan nga ang iyang nadawat mao ang lonsay nga pulong sa Dios nga walay sambog sa kasaypanan gumikan sa tawhanong panabot.
Ang Simbahan gihatagan ni Cristo sa bugtong katungod sa pagtudlo ug paghubad sa diosnong gipadayag nga nakarga sa Biblia nga mao ang diosnong gipadayag nga nasulat ug sa Tradisyon nga mao ang diosnong gipadayag nga wala na masulat ug nahipasa pinaagi sa binaba nga panudlo.

Ang Simbahan wala magkuha sa hingpit nga kasigurohan sa tanan nga gipadayag sa Dios gikan sa Biblia lamang kondili gikan sa duha ka tinubdan nga mao ang Biblia ug ang Tradisyon.

Ang Biblia ug ang Tradisyon angay nga hatagan sa samang pagtagad isip sudlanan sa pulong sa Dios. Ang katungod sa pagkadili-masayop sa pagpanudlo labot sa kinahanglan alang sa kaluwasan sa tawo wala isaad ni Cristo ngadto sa matag magbabasa sa Biblia kondili ngadto sa buhi nga autoridad sa Simbahan nga gitawag og “Magisterium” nga gilangkoban sa Sto. Papa ug sa tanang kaobispohan nga nahiusa sa Sto. Papa.
Ang Biblia naghisgot sa tulo ka matang sa tradisyon.

Una - sa mga Patriarca, “ug ang akong mga pulong nga gipasulti ko kaninyo, dili gayod mawala diha sa inyong baba ni sa baba sa inyong mga anak ug mga apo sukad karon ug hangtod sa kahangtoran” (Isa. 59:21).

Ikaduha - sa mga Apostoles, si San Pablo nag-awhag, “mga igsoon hupti ninyo nga malig-on ang mga pagtulon-an nga among gitudlo kaninyo pinaagi sa among mga sulat o sa among tradisyon” (2 Tes. 2:15) ug siya usab nagpahimangno, likayi ninyo kadtong dili modawat sa atong tradisyon” (2 Tes. 3:6).

Ikatulo - sa mga Judio, nga mao ang gisaway ni Cristo sa Mat. 15:2-6 tungod kay sila nagtudlo nga kon ang usa ka tawo may ikatabang unta sa iyang amahan o inahan, apan siya moingon, “iya kini sa Dios”, dili na kinahanglan nga tahoron niya ang iyang amahan.