Kay unsa bay Theodicy?
Ang Theodicy usa ka importante kaayong hilisgutan sa Philosophy of Religion. Kini nagtubag sa usa sa labing lisod nga pangutana sa tawo:
Kung ang Dios all-powerful, all-knowing, ug perfectly good, nganong gitugotan man Niya nga adunay evil, suffering, injustice, sakit, kamatayon, ug kalamidad sa kalibotan?
Ang pulong Theodicy gikan sa Greek nga theos = God ug dikÄ“ = justice o hustisya. Busa, ang Theodicy literal nga nagpasabot ug “justice of God”—usa ka pagsulay sa pagpasabot kung unsaon pag-angay sa kaayo, gahum, ug hustisya sa Dios ngadto sa kamatuoran nga adunay daotan ug pag-antos sa kalibotan. Ang termino nga theodicy gipasiugda ug gihimo nga technical term ni Gottfried Wilhelm Leibniz, ilabina pinaagi sa iyang Essays on the Goodness of God, the Freedom of Man and the Origin of Evil, nga unang gipatik niadtong 1710.
Unsa man gyod ang problema sa Theodicy?
Ang problema mahimong iporma sa yano nga paagi:
Ang Dios all-powerful — makahimo Siya sa pagwagtang sa evil.
Ang Dios all-knowing — nasayod Siya sa tanang evil ug suffering.
Ang Dios perfectly good — gusto Niya ang maayo ug dili ang daotan.
Apan adunay evil ug suffering.
Busa mangutana ang tawo:
“Nganong wala man kini wagtanga sa Dios?”
Mao kini ang gitawag nga Problem of Evil.
Ang Theodicy dili lamang pangutana kung “Ngano adunay evil?” Kundili usa usab kini ka pagsulay sa pagpakita nga ang paglungtad sa evil dili kinahanglan magpasabot nga ang Dios dili maayo, dili makagagahom, o wala gayod. Sa modernong Philosophy of Religion, lahi-lahi ang porma sa Problem of Evil—adunay logical problem ug evidential problem, ug adunay mga tubag nga gitawag og defense ug theodicy.
Importante nga distinction: Evil dili pareho sa “thing”
Mao kini ang usa sa labing importante nga ideya sa classical Christian philosophy.
St. Augustine: Evil isip privation of good
Si St. Augustine of Hippo (354–430) usa sa labing importante nga Christian philosophers nga nagpalawom sa problema sa evil.
Alang kang Augustine, ang evil dili usa ka independenteng substance nga gibuhat sa Dios. Ang evil mao ang privation of good—sa Binisaya, kakulang o pagkawala sa kaayohan nga angay unta anaa.
Pananglitan:
Ang blindness dili usa ka bag-ong organ; kakulang kini sa panan-aw.
Ang sickness dili lahi nga substance nga pareho sa lawas; kakulang kini sa health.
Ang injustice usa ka kakulang sa hustisya.
Ang wickedness usa ka disorder o pagkadaot sa moralidad.
Si Augustine nag-ingon sa Enchiridion, Chapter 11, nga ang gitawag nato og evil usa ka absence/privation of good, ug nga ang Dios makahimo gihapon og good gikan sa evil.
Yano nga example:
Hunahunaa ang ngitngit nga kwarto.
Ang darkness dili usa ka butang nga imong kuptan sama sa lamesa o lingkuranan. Kini mao ang absence of light.
Kung magdungka ka og kandila, dili nimo “pahawaon” ang darkness pinaagi sa pagkuha niini sama sa usa ka butang. Mawala ang darkness tungod kay miabot ang kahayag.
Ingon ana ang analogy sa privation.
Apan kinahanglan nato hinumdoman: dili pasabot nga ang tanang suffering simple ra nga “absence” ug walay tinood nga kadaot. Ang punto ni Augustine kay ang evil walay independenteng existence sama sa usa ka separate substance nga mahimong itupong sa Dios.
Footnote 1: St. Augustine, Enchiridion on Faith, Hope, and Love, ch. 11; tan-awa usab chs. 14–15 alang sa iyang paghisgot nga ang evil nagdepende sa usa ka good nga butang nga mahimong madaot.
St. Augustine: Kung maayo ang Dios, nganong gitugotan man Niya ang evil?
Mao kini ang mas lawom nga pangutana.
Dili igo ang pag-ingon nga:
“Evil is the absence of good.”
Kay mangutana gihapon ang tawo:
“Apan nganong gitugotan man sa Dios nga adunay maong kakulang?”
Dinhi mosulod ang laing importante nga ideya ni Augustine:
God can bring good out of evil.
Dili kini nagpasabot nga ang evil mahimong good. Dili. Ang evil remains evil, apan ang Dios makahimo sa paggamit bisan sa daotan aron mahimong hinungdan sa usa ka mas dakong good.
Yano nga example:
Ang usa ka tawo mahimong mapakyas sa iyang negosyo.
Ang kapakyasan mismo dili good.
Apan gikan sa maong kapakyasan, mahimo siyang makat-on sa: pagkamapainubsanon, pagplano, paglahutay, pagtabang sa uban, ug mas maayong paggamit sa iyang mga kahibalo.
Busa:
Failure ≠ good.
Apan:
God can bring good out of failure.
Mao kini ang mas tukmang pagsabot sa Augustinian approach.
St. Boethius: Nganong ang daotan usahay daw modaog?
Si Boethius (c. 477–524) usa usab ka dakong ngalan sa kasaysayan sa Theodicy.
Sa iyang The Consolation of Philosophy, Book IV, gipangutana niya ang usa ka problema nga susama kaayo sa atong pangutana:
Kung adunay good ruler sa universe, nganong adunay mga daotan nga daw mauswagon samtang ang mga matarong mag-antos?
Mao kini ang problema sa apparent injustice.
Sa Book IV, iyang gihisgutan ang: Providence, Fate, evil, justice, divine knowledge, ug human freedom. Ang importante nga ideya ni Boethius: Ang atong panan-aw limitado. Ang tawo makakita lamang sa gamay nga bahin sa tibuok reality.
Yano nga example:
Hunahunaa ang usa ka jigsaw puzzle.
Kung usa ra ka piraso imong nakita, tingali moingon ka:
“Walay klarong hulagway niini.”
Apan kung kompleto na ang 1,000 ka piraso, makita nimo ang tibuok hulagway.
Sa samang paagi, ang tawo limitado ang iyang panan-aw samtang ang Dios nakakita sa whole order of creation.
Dili kini pasabot nga ang tanang suffering sayon na nato ipasabot. Ang punto mao ni: Ang kakulang sa atong pagsabot dili awtomatikong ebidensiya nga walay divine wisdom.
Footnote 2: Boethius, The Consolation of Philosophy, Book IV, especially Prose 1 and Prose 6, diin gihisgutan ang apparent injustice, Providence, Fate, divine knowledge ug human freedom.
St. Thomas Aquinas: Unsa ang nature sa evil?
Si St. Thomas Aquinas (1225–1274) nagpalalom sa Augustinian understanding sa evil pinaagi sa metaphysics. Sa iyang Summa Theologiae, First Part, Question 48, iyang gipangutana: What is evil?
Ang Question 48 adunay unom ka Articles, lakip ang:
Is evil a nature?
Is evil found in things?
Is good the subject of evil?
Does evil totally corrupt good?
Is evil divided into pain and fault?
Which is more properly evil: pain or fault?
Ang tubag ni Aquinas: Evil is a privation of good. Apan adunay importante nga clarification. Dili tanang absence evil.
Pananglitan:
Ang tawo walay pakpak sama sa langgam. Dili kana evil. Ingna ngano? Kay dili man niya natural nga due ang adunay pakpak.
Apan kung ang tawo walay panan-aw, evil kini tungod kay ang sight usa ka good nga angay unta anaa sa normal nga tawo.
Mao nga ang evil dili lang ordinaryong “wala.”
Kini mao ang privation of a due good.
Yano nga example:
Walay wings ang tawo → dili evil.
Walay eyesight ang tawo tungod sa blindness → evil, kay ang eyesight usa ka natural good nga angay unta anaa.
Mao kini ang precision sa metaphysics ni Aquinas.
Footnote 3: Thomas Aquinas, Summa Theologiae, I, q. 48, especially Articles 1–3, “The Distinction of Things in Particular,” concerning good and evil.
Aquinas: Kinsa ang cause sa evil?
Dinhi mas makapaikag ang iyang philosophy. Sa Summa Theologiae I, Question 49, gipangutana ni Aquinas:
The Cause of Evil
Gisusi niya kung ang good ba mahimong cause sa evil, kung ang Dios ba cause sa evil, ug kung adunay ba “supreme evil” nga unang cause sa tanang evil.
Ang importanteng principle ni Aquinas:
Evil has no direct efficient cause as evil.
Ang evil mahimong resulta sa usa ka defect, disorder, o failure sa usa ka good nga butang.
Example:
Hunahunaa ang usa ka mata nga adunay sakit.
Ang mata mismo usa ka good.
Ang sight usa ka good.
Ang blindness usa ka evil.
Dili kinahanglan nga adunay usa ka “substance of blindness” nga gihimo sa Dios.
Ang blindness mao ang privation sa sight.
Mao nga si Aquinas nag-ingon nga ang evil adunay cause sa usa ka paagi, apan dili kini adunay cause sama sa usa ka independenteng positive thing.
Moral Evil ug Physical Evil
Importante nga bulagon ang duha.
Moral Evil
Kini ang evil nga resulta sa sayop nga free choice sa moral agent.
Pananglitan:
pagpamakak, pagpangawat, pagpatay, pagpanikas, njustice, pag-abuso sa uban.
Example:
Kung adunay tawo nga nangawat sa kwarta sa usa ka pobre nga pamilya, ang evil dili gikan sa kwarta. Ang kwarta itself neutral. Ang problema mao ang disordered human choice.
Physical Evil
Kini naglakip sa: sakit, earthquake, bagyo, baha, injury, physical suffering, kamatayon.
Mas lisod kini sabton. Kay mahimo kang mangutana: “Kung ang earthquake dili moral decision sa tawo, nganong gitugotan man kini sa Dios?”
Dinhi dili nato angay maghimo og sayon-sayon nga tubag.
Ang Theodicy wala nag-ingon nga: “Okay ra ang suffering.” Ang suffering tinood nga suffering.
Ang pangutana mao:
Mahimo ba nga adunay divine reason nganong gitugotan kini sa Dios bisan dili nato makita o masabtan ang tanang rason?
Mao kini ang usa sa labing lawom nga problema sa Philosophy of Religion.
Gottfried Wilhelm Leibniz: Ang Philosopher nga naghatag sa ngalan nga “Theodicy”
Si Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) mao ang pinakakonektado sa technical term nga Theodicy.
Ang iyang importanteng libro mao ang: Essays on the Goodness of God, the Freedom of Man and the Origin of Evil o sa French: Essais de Théodicée
Gipatik niadtong 1710 ug nahimong labing importanteng historical work nga direktang nakapaila sa termino nga theodicy.
Unsa ang Theodicy ni Leibniz?
Ang central question ni Leibniz:
How can an all-good and all-powerful God permit evil?
Adunay tulo ka klase sa evil nga importante sa iyang framework:
1. Metaphysical Evil
Kini may kalabotan sa finitude o limitation sa created beings.
Ang creature dili Dios.
Ang creature adunay limitasyon.
2. Physical Evil
Suffering, pain, disease ug uban pang physical evils.
3. Moral Evil
Sin ug sayop nga paggamit sa freedom.
Ang structure sa iyang Theodicy mismo naglakip sa Justice of God, Freedom of Man, ug Origin of Evil.
“Best Possible World” ni Leibniz
Kini tingali mao ang labing bantog nga idea nga nalambigit kang Leibniz.
Nagtoo siya nga ang Dios, nga perfect sa wisdom ug goodness, dili mopili og usa ka universe nga walay order o walay sufficient reason.
Apan kinahanglan nato likayan ang sayop nga pagsabot:
“Best possible world” dili pasabot:
“Walay evil.”
Ang iyang argumento mas komplikado.
Ang point mao nga ang usa ka total nga order sa universe mahimong adunay mga partikular nga defects o evils, apan ang whole order mahimong mas maayo kaysa sa ubang possible alternatives.
Ang Internet Encyclopedia of Philosophy nag-summarize ni Leibniz nga ang “best possible universe” dili necessarily usa ka universe nga walay evil; ang punto mao ang overall order ug total goodness sa universe.
Yano nga example:
Hunahunaa ang usa ka medical operation.
Ang operasyon adunay:
kasakit,
dugo,
samad,
anesthesia,
panahon sa recovery.
Kung imong tan-awon ang operasyon mismo, murag adunay daghang “bad things.”
Apan ang surgeon nagtugot sa temporary suffering alang sa mas dakong good, pananglitan aron matangtang ang cancer.
Dili pasabot nga ang cancer good.
Dili usab pasabot nga ang kasakit good in itself.
Ang point:
Ang usa ka bad nga butang mahimong tugotan alang sa usa ka mas dakong good.
Kini usa lamang ka analogy; dili kini complete explanation sa tanang suffering.
Free Will: Nganong gitugotan sa Dios ang tawo nga makasala?
Usa kini sa labing importante nga bahin sa Christian Theodicy.
Kung gusto sa Dios nga ang tawo tinuod nga free, dili Siya maghimo sa tawo nga murag robot nga automatic nga maayo.
Example:
Hunahunaa ang usa ka amahan nga nagtudlo sa iyang anak:
“Anak, ayaw pangawat.”
Kung ang amahan maghimo og machine nga dili gayud makahimo og pangawat, dili kana pareho sa usa ka tawo nga adunay capacity sa pagpili pero mipili sa maayo.
Ang moral goodness adunay kalabutan sa free choice.
Apan adunay dakong problema:
Kung free ang tawo, nganong gitugotan sa Dios ang possibility nga gamiton kini sa daotan?
Ang classical answer:
Ang freedom mismo usa ka good, bisan pa nga mahimo kini abusuhon.
Yano nga example:
Ang kutsilyo mahimong gamiton:
sa pagputol og pagkaon,
o sa pagpasakit sa tawo.
Ang problema dili necessarily ang existence sa knife.
Ang problema mahimong anaa sa misuse niini.
Apan ang analogy dili perfect, kay ang human freedom mas lawom kaysa ordinaryong instrumento.
Leibniz ug moral evil
Sa iyang Theodicy, gipaningkamotan ni Leibniz nga ipakita nga ang Dios dili mahimong tawgon nga author sa sin bisan pa nga ang tanang creature nagdepende sa Dios alang sa ilang existence.
Importante kini:
God permits moral evil; He does not morally approve of sin.
Kini usa ka fundamental distinction.
Permission ≠ approval.
Yano nga example:
Ang usa ka pulis mahimong motugot nga ang usa ka suspect makapili sa iyang buhat sulod sa due process.
Ang iyang pagtugot dili pasabot nga iyang gi-approve ang crime.
Mas labaw pa niini, sa divine providence, ang problema mas komplikado; apan ang distinction makatabang sa pagsabot.
Si Leibniz mismo nag-ingon sa iyang Theodicy nga ang moral evil dili gusto sa Dios isip moral evil, apan gitugotan kini.
Footnote 4: G. W. Leibniz, Theodicy, Part I, especially §§1 ff.; Part II, §§107 ff.; Part III, §241. Sa Open Court/Huggard edition, ang tulo ka Parts magsugod sa pp. 123, 182, ug 276.
Leibniz ug “Why can't God simply create a world without evil?”
Kini usa sa pinakakusog nga objection.
Ang tubag ni Leibniz dili:
“Dios dili makahimo.”
Kay kung ingon ana, dili na omnipotent ang Dios.
Ang iyang mas lawom nga punto mao nga adunay mga butang nga logically incompatible.
Pananglitan:
Ang usa ka square circle dili usa ka butang nga kulang lang sa divine power.
Square ug circle adunay contradictory definitions.
Busa dili makasulti:
“Kung omnipotent ang Dios, makahimo Siya og square circle.”
Dili.
Ang omnipotence dili pasabot nga makahimo ang Dios sa logically impossible.
15. Ang “Problem of Evil” batok sa Theism
Ang atheist philosopher mahimong moingon:
“Kung God is omnipotent and perfectly good, evil should not exist. Evil exists. Therefore God does not exist.”
Kini gitawag nga Logical Problem of Evil kung ang claim kay adunay logical contradiction tali sa existence sa God ug existence sa evil.
Apan sa contemporary philosophy, adunay laing porma:
Evidential Problem of Evil
Dili kini moingon nga:
“Impossible nga adunay God ug evil.”
Kundili:
“Ang kadaghan, intensity, ug apparently pointless suffering daw naghatag og strong evidence batok sa existence sa God.”
Mao kini ang mas modernong debate.
16. Usa ka yano nga example sa “apparently pointless evil”
Hunahunaa ang usa ka bata nga nag-antos sa grabe nga sakit.
Mangutana ang tawo:
“Unsay good nga makuha gikan niini?”
Usahay dili nato makita.
Ug importante nga dili nato pugson ang tubag.
Dili maayo nga mosulti dayon:
“Gusto sa Dios nga magsakit ka aron makat-on ka.”
Kay dili nato automatic nga nahibaloan ang divine reason sa matag specific suffering.
Mas humble nga tubag:
“Dili nato makita ang complete reason, apan ang kakulang sa atong kahibalo dili pa igo aron mapamatud-an nga walay divine reason.”
Mao kini ang distinction tali sa:
“I cannot see a reason.”
ug
“There is no reason.”
Dili sila pareho.
17. Ang bantugang objection: Epicurus
Sa popular nga discussions, kanunay nga ma-attributed kang Epicurus (341–270 BC) ang usa ka argument nga nag-ingon, sa substance:
Kung gusto ug makahimo ang Dios sa pagpugong sa evil, nganong adunay evil?
Apan kinahanglan mag-amping sa historical accuracy.
Ang bantugang formulation nga kasagarang gitawag nga Epicurean Paradox wala kita'y direct surviving text ni Epicurus nga nagpreserbar niini sa maong exact formulation. Ang argumento nailhan pinaagi sa later transmission, ilabina kang Lactantius, nga nag-ascribe niini kang Epicurus.
Busa mas tukma nga isulti:
“Epicurus is associated with the classical problem of evil,”
dili nga sigurado nga mao gayud kana ang exact words ni Epicurus.
18. Usa ka simple nga diagram sa Theodicy
Mahimo nato kini pasimplehon:
GOD
↓
All-knowing
Nasayod sa evil.
↓
All-powerful
Adunay gahum batok sa evil.
↓
Perfectly good
Dili gusto ang evil isip evil.
↓
PERO ADUNAY EVIL
↓
QUESTION:
“Nganong gitugotan man?”
↓
Mga philosophical responses:
Augustine
→ Evil as privation of good
→ God can bring good out of evil.
Boethius
→ Human understanding is limited.
→ Providence mas lapad kaysa atong temporary view.
Aquinas
→ Evil is a privation, not an independent substance.
→ Evil has no proper formal/final cause.
Leibniz
→ Divine wisdom, freedom, providence, and the overall order of creation.
→ God permits evil without being morally evil.
Unsa ang Theodicy dili pasabot?
Importante kaayo kini.
Theodicy dili nagpasabot:
“Ang evil maayo.”
Dili.
Ang evil evil gihapon.
“Ang suffering walay bili.”
Dili.
Ang suffering tinuod ug kinahanglan seryosohon.
“Nasayod ta sa exact reason sa matag tragedy.”
Dili.
Dili nato mahibaloan ang tanan nga divine reasons.
“Tungod kay gitugotan sa Dios, approved Niya.”
Dili.
Permission ≠ approval.
“Simple ra ang problema.”
Dili.
Ang Problem of Evil usa sa pinakalawom nga problema sa Philosophy of Religion.
Theodicy ug Catholic Philosophy
Sa Catholic philosophical tradition, ang Theodicy dili usa ka isolated subject.
Naka-connect kini sa:
Metaphysics — unsa ang being ug reality?
Philosophy of God — kinsa ang Dios?
Free Will — tinuod ba ang human freedom?
Moral Philosophy — unsa ang good ug evil?
Providence — giunsa pagdumala sa Dios ang creation?
Creation — nganong adunay created beings?
Theology — unsa ang revelation mahitungod sa evil ug suffering?
Mao nga kung gusto nato masabtan pag-ayo ang Theodicy, kinahanglan nato sabton ang being, goodness, causality, freedom, God, ug providence.
Ang labing yano nga paagi sa pagsabot
Kung pangutan-on ka:
“Kung maayo ang Dios, nganong adunay daotan?”
Ayaw tubag dayon og taas kaayong philosophical argument.
Mahimo nimo sugdan:
“Una, kinahanglan nato sabton kung unsa ang evil. Sumala sa classical Christian philosophy, ang evil dili usa ka independenteng substance sama sa God o usa ka butang nga gihimo sa Dios. Ang evil usa ka deprivation o disorder sa usa ka good nga butang. Apan ang pangutana nganong gitugotan sa Dios ang maong deprivation mao ang mas lawom nga problema sa Theodicy.”
Dayon:
“Si Augustine nagpasabot nga ang Dios makahimo og good gikan sa evil. Si Aquinas nagpalalom sa idea nga evil kay privation of good. Si Boethius naghisgot sa limitasyon sa atong pagsabot kumpara sa divine Providence. Ug si Leibniz maoy nagpaila sa technical term nga Theodicy ug misulay sa pagpasabot sa relasyon sa divine goodness, human freedom, ug evil.”
Kana usa na ka lig-on nga philosophical introduction sa Theodicy.
Mga importanteng Philosopher ug ilang contribution
Philosopher Pangunang idea bahin sa evil/Theodicy
Epicurus Classical challenge: nganong adunay evil kung adunay powerful ug good God?
St. Augustine Evil = privation of good; God can bring good out of evil.
Boethius Providence, Fate, freedom, divine knowledge, ug problema sa apparent injustice.
St. Thomas Aquinas Evil is a privation, dili independent substance; analysis sa causes of evil.
G. W. Leibniz Nagpopularize sa technical term Theodicy; divine goodness, freedom, providence, origin of evil.
Pangunang mga libro nga angay basahon
St. Augustine — Enchiridion on Faith, Hope and Love
Importanteng section:
Chapter 11 — evil as absence/privation of good
Chapters 14–15 — evil, good, corruption ug human/angelic will
Kini usa sa pinakaimportante nga classical Christian sources alang sa privation theory of evil.
Footnote 5: Augustine, Enchiridion, ch. 11; alang sa expanded discussion, tan-awa ang chs. 14–15.
Boethius — The Consolation of Philosophy
Importanteng section:
Book IV, Prose 1 — problema sa evil ug injustice
Book IV, Prose 6 — Providence ug Fate
Book V — divine knowledge ug human freedom
Ang Book IV mismo naghisgot sa problema kung nganong ang wicked daw nagmadaogon samtang ang righteous nag-antos.
Footnote 6: Boethius, The Consolation of Philosophy, Book IV, especially Proses 1 and 6.
St. Thomas Aquinas — Summa Theologiae
Pinakaimportante:
Prima Pars (I), Question 48 — “The Distinction of Things in Particular”
I, q.48, a.1 — Is evil a nature?
I, q.48, a.2 — Is evil found in things?
I, q.48, a.3 — Is good the subject of evil?
Dayon:
I, Question 49 — “The Cause of Evil”
I, q.49, a.1 — Whether good can be the cause of evil
I, q.49, a.2 — Whether the supreme good, God, is the cause of evil
I, q.49, a.3 — Whether there is a supreme evil as first cause
Kini usa sa pinaka-importanteng texts sa classical Catholic metaphysics bahin sa evil.
Footnote 7: Thomas Aquinas, Summa Theologiae, I, qq.48–49.
4. G. W. Leibniz — Theodicy
Importanteng sections sa Huggard/Open Court edition:
Preliminary Dissertation — p. 73
Part I — p. 123
Part II — p. 182
Part III — p. 276
Summary of the Controversy — p. 377
Excursus on Theodicy — p. 389
Causa Dei — p. 443
Ang Part I–III mao ang pinakaimportanteng basahon alang sa iyang analysis sa God, freedom, justice, ug origin of evil.
Footnote 8: G. W. Leibniz, Theodicy: Essays on the Goodness of God, the Freedom of Man and the Origin of Evil, trans. E. M. Huggard, ed. Austin Farrer (Open Court edition), Contents, pp. 73, 123, 182, 276, 377, 389, 443.
Nota: Ang page numbers mahimong mausab depende sa edition. Ang Part, Question, Article, Chapter, o § number mas reliable kaysa page number kung lain-lain ang imong edition.
Ang pinakaimportanteng lesson sa Theodicy
Sa katapusan, ang Theodicy nagtudlo kanato nga ang pangutana:
“Nganong adunay evil?”
dili pareho sa:
“Wala ba'y Dios?”
Kinahanglan una nato susihon ang arguments.
Ang existence sa suffering usa ka serious philosophical challenge, apan dili pa kini automatic nga logical proof nga imposible ang Dios.
Sa classical Christian philosophy, usa sa mga sentral nga tubag mao:
Ang Dios dili author sa evil isip evil; ang evil usa ka deprivation/disorder sa good, ug ang Dios mahimong motugot niini alang sa mga hinungdan nga nalangkit sa freedom, providence, order, ug mas dakong good nga dili kanunay makita sa limitado nga pagsabot sa tawo.
Ug dinhi makita ang dakong kalainan tali sa Augustine, Aquinas, Boethius, ug Leibniz:
Augustine: Evil is privation of good.
Aquinas: Evil is a privation and has no proper positive/formal cause.
Boethius: Our limited perspective must be understood in relation to divine Providence.
Leibniz: The goodness of God must be reconciled with freedom and the existence of evil; mao kini ang technical project nga gitawag niyang Theodicy.
Usa ka sentence nga angay hinumdoman:
“Ang Theodicy mao ang philosophical nga pagsulay sa pagsabot kung unsaon pag-uyon ang pagka-maayo, pagka-makagagahum, ug pagka-hustisya sa Dios uban sa tinuod nga paglungtad sa evil ug suffering sa kalibotan.”
Mga nag-unang source: Augustine, Enchiridion; Boethius, The Consolation of Philosophy; Aquinas, Summa Theologiae I, qq.48–49; Leibniz, Theodicy.
0 comments: