I-click bisan asa aron mobukas
  • ISLAM
     Muhammad ug ang Pagtukod sa Islam

    Bro Alwele Pojas


    1. Ang Ngalan sa Relihiyon

    Ang ngalan sa relihiyon mao ang Islam. Ang usa ka sumusunod niini gitawag og Muslim. Ang pulong nga Islam kasagarang gihubad nga pagpasakop o pagsurrender sa kabubut-on sa Dios, samtang ang Muslim mao ang tawo nga nagpasakop ngadto sa Dios. Ang sentro sa Islamic faith mao ang tawḥīd—ang pagtoo nga adunay usa lamang ka Dios. Dinhi adunay usa ka punto nga kinahanglan nato nga klarohon sa sinugdanan: ang Islam usa ka monotheistic nga relihiyon. Dili kini polytheistic. Ang Muslim motoo sa usa lamang ka Dios, nga gitawag nila og Allah. Busa, dili husto ang pag-ingon nga ang Islam nagtudlo nga adunay daghang mga dios. Apan, ang dakong kalainan tali sa Islam ug Kristiyanismo dili lamang mahitungod sa gidaghanon sa Dios. Ang mas lawom nga pangutana mao:

    Kinsa man ang Dios? Ug unsa ang iyang kinaiya?

    Ang Kristiyanismo nagtudlo nga adunay usa ka Dios sa tulo ka Divine Persons: Father, Son, ug Holy Spirit. Dili kini tulo ka Dios, kondili usa ka Dios nga adunay usa ka divine essence o nature ug tulo ka Persons. Ang Catechism nag-ingon nga ang Christian faith nagtoo sa usa ka Dios—Father, Son, ug Holy Spirit.1


    2. Kinsa ang Magtutukod sa Islam?

    Ang Islam kasagarang giila nga relihiyon nga gitukod pinaagi sa misyon ni Muhammad ibn Abdullah, nga nailhan sa mga Muslim isip Propeta Muhammad. Si Muhammad natawo sa Mecca, sa Arabian Peninsula, ug ang Islamic tradition nag-ingon nga nakadawat siya sa unang revelation gikan kang Allah pinaagi sa anghel nga si Jibril (Gabriel). Ang mga revelation nga nadawat ni Muhammad mao ang nahimong Qur'an, ang sagradong kasulatan sa Islam.

    Sa Islamic tradition, si Muhammad dili Dios ug dili divine. Siya usa ka propeta ug messenger sa Dios. Dinhi dayon makita ang usa sa labing dakong kalainan sa Kristiyanismo: Si Muhammad, sumala sa Islam, usa ka propeta. Si Jesus Christ, sumala sa Kristiyanismo, dili lamang propeta; Siya mao ang eternal Son of God nga nahimong tawo.

    Mao kini ang usa sa labing sentral nga isyu nga atong tukion sa unahan.

    Ang Catechism of the Catholic Church nagtudlo nga ang Kristohanong pagtoo kang Jesus dili mahimong ibulag sa pagtoo sa Anak nga gipadala sa Amahan, ug nga si Jesus Christ mao ang eternal Son of God made man. 2


    3. Kanus-a Nagsugod ang Islam?

    Ang Islam mitungha sa ika-7 nga siglo AD. Ang pagsugod sa Islamic revelation tradisyonal nga gipetsahan sa mga Muslim ngadto sa mga tuig c. 610AD, sa dihang si Muhammad nagsugod sa pagdawat sa iyang mga revelation. Apan kinahanglan nato nga mag-amping sa pulong nga "gitukod."

    Kung historical ang atong pagtan-aw, ang Islamic community naporma ug mitubo pinaagi sa ministeryo ni Muhammad sa Mecca ug dayon didto sa Medina. Ang tuig 622AD usa ka importanteng petsa sa Islamic history tungod sa Hijra, ang migration ni Muhammad ug sa iyang mga sumusunod gikan sa Mecca ngadto sa Medina. Kini nga panghitabo mao ang sinugdanan sa Islamic calendar.

    Sinugdanan sa Revelation: c. 610AD
    Pagkaporma sa unang Muslim community: 610s–620s AD
    Hijra ngadto sa Medina: 622AD
    Sinugdanan sa Islamic calendar: 622AD

    Importante kini kay ang Islam dili usa ka relihiyon nga kalit lang mitungha sa usa ka adlaw. Ang Islamic community naporma sulod sa usa ka historical process.


    4. Dis-a Nagsugod ang Islam?

    Ang Islam nagsugod sa Arabian Peninsula, ilabina sa duha ka importanteng lugar: Mecca - Dinhi natawo si Muhammad ug dinhi niya gisugdan ang iyang preaching. Medina - Dinhi mibalhin si Muhammad ug ang iyang mga sumusunod human sa Hijra niadtong 622AD. Ang Medina nahimong importante kaayo sa pagkaporma sa unang organized Muslim community. Busa sa pangutana nga "dis-a gitukod ang Islam? Ang pinakasimple nga tubag mao nga nagsugod ang Islam sa Arabian Peninsula, sa Mecca, ug naporma isip usa ka organisadong religious community sa Medina.


    5. Unsa ang Pangunang Pagtulon-an sa Islam?

    Ang Islamic faith kasagarang gisumada pinaagi sa Five Pillars of Islam:

    Shahada – pagsaksi sa pagtoo nga walay dios gawas kang Allah ug si Muhammad mao ang iyang messenger.

    Salat – lima ka kadaadlaw nga pag-ampo.

    Zakat – obligatory almsgiving.

    Sawm – pagpuasa panahon sa Ramadan.

    Hajj – pilgrimage ngadto sa Mecca alang sa makahimo niini.


    Ang Islam naghatag usab og dakong emphasis sa:

    pagtoo sa usa ka Dios;
    pagtoo sa mga propeta;
    pagtoo  sa revelation;
    pagtoo sa mga anghel;
    pagtoo sa Judgment Day;
    moral nga kinabuhi;
    pag-ampo;
    pagpuasa;
    charity;
    pagsunod sa kabubut-on sa Dios.

    Dinhi, kinahanglan nato nga dawaton nga adunay mga moral ug religious values nga pareho o duol sa mga prinsipyo nga makita usab sa Kristiyanismo. Mao nga ang Katolikong Simbahan wala nagtudlo nga ang tanan nga anaa sa ubang relihiyon daotan.

    Ang Nostra Aetate mismo nag-ingon nga ang Simbahan motan-aw uban sa pagtahod sa mga Muslim nga nagsimba sa usa ka Dios, ang Magbubuhat sa langit ug yuta, ug nag-ila usab sa ilang pag-ampo, pagpuasa, paghatag og limos, ug moral nga kinabuhi.3

    Ang Catechism of the Catholic Church, no. 841, nag-ingon usab nga ang mga Muslim "profess to hold the faith of Abraham" ug "together with us they adore the one, merciful God."

    6. Unsa ang Pagtulon-an sa Islam Bahin kang Jesus?

    Ang Islam nagtahod kang Jesus, nga gitawag nila og 'Isa. Ang Islamic tradition nagtudlo nga si Jesus:

    usa ka dakong propeta;
    Messiah (al-Masih);
    natawo kang Birhen Maria (Maryam);
    nakahimo og mga milagro pinaagi sa permiso sa Dios;
    dili Dios;
    dili Anak sa Dios sa Christian sense;
    dili kabahin sa Trinity ug walay Trinity

    Busa, adunay usa ka importanteng common ground dinhi. Ang Islam ug Kristiyanismo parehong naghatag og dakong bili kang Jesus ug kang Santa Maria. Apan adunay fundamental disagreement:

    Para sa Islam: si Jesus usa ka propeta.

    Para sa Katoliko: si Jesus mao ang Anak sa Dios nga nahimong tawo.

    Ang Nostra Aetate mismo nag-ingon nga ang mga Muslim wala moila kang Jesus isip Dios, bisan pa ilang gitahod Siya isip propeta ug gitahod usab si Maria isip iyang Birhen nga Inahan.4


    7. ANG MGA PUNTO NGA WALA NAHIUYON SA BIBLIA UG SA KATOLIKONG PAGTOO

    Adunay mga pagtulon-an sa Islam nga wala mahiuyon sa plenaryong revelation sa Dios nga gihatag diha kang Jesus Christ ug gitipigan sa Simbahang Katolika."

    a. Ang Islam nagsalikway sa pagka-Dios ni Jesus

    Kini ang pinakaimportanteng doctrinal difference.

    Islamic Position - Si Jesus usa ka propeta, apan dili Dios.

    Biblical Position - Ang Ebanghelyo ni Juan nagsugod pinaagi sa pagtudlo: "In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God."

    Ug midugang si Juan, "And the Word became flesh."

    Dinhi makita ang sentro sa Christian claim: Ang Word nga Dios nahimong tawo. Ang Katolikong Simbahan nagtudlo nga si Jesus mao ang eternal Son of God made man. Busa, alang sa Katoliko, dili igo nga moingon:

    "Si Jesus usa ka propeta."

    Kay ang Biblia nagtudlo og labaw pa:

    Si Jesus mao ang eternal Son, ang Word nga nahimong tawo.


    b. Ang Islam nagsalikway sa Trinity

    Ang Islamic theology nagsalikway sa Christian doctrine of the Trinity tungod kay ang Islam nagpasiugda sa absolute oneness sa Dios.

    Apan sa dili pa ang tanan kinahanglan klarohon nato nga ang Trinity dili pagtoo sa tulo ka Dios.

    Ang Catholic doctrine nagtudlo nga there is One God, three Divine Persons.

    Ang Amahan Dios.
    Ang Anak Dios.
    Ang Espiritu Santo Dios.
    Apan dili tulo ka Dios, kundi usa ka Dios.

    Ang Catechism nagtudlo nga ang usa ka Dios mao ang Father, Son, ug Holy Spirit—tulo ka Persons apan usa ka divine essence, substance, o nature.

    Busa ang Islamic objection batok sa Trinity kasagarang naggikan sa pagsabot nga ang Trinity nagpasabot og three gods. Apan dili kana ang Catholic doctrine.

    Ang Trinity dili pagbiya sa monotheism kundili, kini ang Kristohanong pagpadayag kung kinsa ang usa ka Dios.


    c. Ang Islam nagsalikway sa Crucifixion ni Jesus

    Kini usa pa ka dakong kalainan. Ang Christian faith nagtudlo nga: Si Jesus gilansang sa krus, namatay, gilubong, ug nabanhaw. Mao kini ang sentro sa Gospel. Ang Catholic Creed nag-ingon nga si Jesus:

    "was crucified, died, and was buried"

    ug:

    "On the third day he rose again."

    Busa, kung ang usa ka relihiyon mosalikway sa Crucifixion, dili kini compatible sa central Christian proclamation.

    Dinhi kinahanglan nato nga himoon ang usa ka lawom nga historical ug biblical apologetic study sa sunod nga bahin:

    "Namatay ba gyod si Jesus sa Krus?"

    Atong susihon:

    Old Testament prophecies;
    Historical Evidence;


    Old Testament
    Kini usa ka detalyadong panagna maylabot sa paglansang kang Jesus sa Krus.

    Psalm 22:1 – Gitagna nga mosinggit si Jesus niining maong pulonga, "Dios ko, Dios ko, nganong gibiyaan mo man ako?"

    Psalm 22:16 – Nag-ingon, "gibuslotan nila ang akong mga kamot ug tiil.," gihulagway ang paglansang kaniya mga kamot ug mga tiil.

    Psalm 22:18 – Gibahinbahin nila ang akong bisti ug nagripa sila alang sa akong kupo.

    Isaiah 53:5 – Gani gisamaran siya tungod sa atong mga sala; napangos siya tungod sa atong pagkadaotan; giantos niya ang kastigo nga maoy nakaluwas kanato ug pinaagi sa iyang mga labod nangaayo kita..

    Isaiah 53:7 – “Bisag gidaugdaog siya ug gipaantos pag-ayo, nagpakahilom lamang siya; sama sa nating karnero nga gidala ngadto sa ihawan ug sama sa karnero atubangan sa moalot kaniya, wala gayod siyay timik.

    Isaiah 53:9 – Giandaman siyag lubnganan tipon sa mga kriminal, gilubong siya uban sa usa ka dato, bisag wala siya makabuhat ug daotan o makasultig bakak.”

    Zechariah 12:10 – “Ug buboan ko ang banay ni David ug ang mga lumolupyo sa Jerusalem sa espiritu sa pagkamaluluy-on ug pagkamainampoon aron inigtan-aw nila kaniya nga ilang gidunggab, magbangotan sila tungod kaniya sama sa nagbangotan tungod sa kamatayon usa ka bugtong nga anak. Magpaagas sila ug pait nga luha sama sa nagbangotan tungod sa kamatayon sa iyang panganayng anak.

    Psalm 34:20 – Ampingan siya pag-ayo sa Ginoo ug dili siya kabaliag bukog.

    Psalm 69:21 – Sa dihang gigutom ako, gihatagan ako nilag hilo; sa dihang giuhaw ako, gihatagan ako nilag suka.


    Historical Evidence

    Tacitus: Gisulat sa Romanong historyador diha sa iyang libro nga "Annals" (mga tuig 116AD) nga si "Christus" nakaagom sa silot nga kamatayon atol sa paghari ni Tiberius, pinaagi sa kamot sa gobernador nga si Ponsu Pilato.5

    Flavius ​​Josephus, ang Hudiyong historyador sa unang siglo, nagtala diha sa "Antiquities of the Jews" (mga tuig 93AD) nga gisentensiyahan ni Pilato si Jesus nga ilansang sa krus.6

    Ang tradisyonal nga Rabbinic nga mga kasulatan (sama sa Sanhedrin 43a) nagtala nga si Jesus "gibitay" o gipatay sa bisperas sa Paskuwa, nga nagpakita sa usa ka pinalahi nga handumanan sa iyang kamatayon.7

    Lucian sa Samosata: Ang Gregong satirista sa ikaduhang siglo nagyubit sa mga Kristohanon tungod sa pagsimba nila sa ilang lider nga usa ka "gilansang sa krus nga sopista."8


    8. Ang Katolikong Posisyon Bahin sa mga Muslim

    Ang Simbahang Katolika nagtudlo og duha ka butang nga kinahanglan nato nga dungang huptan:

    Una: Atong tahuron ang Muslim ug ang mga butang nga tinood ug maayo sa ilang pagtoo.

    Ikaduha: Dili nato isakripisyo ang kamatuoran bahin kang Jesus Christ.


    Ang Nostra Aetate nag-ingon nga ang Simbahan nagtan-aw uban sa pagtahod sa mga Muslim, apan nagpabilin usab nga ang Simbahan kinahanglan magpadayon sa pagmantala kang Kristo isip "the way, the truth, and the life."

    Busa:

    Pakighinabi kanila nga walay makompromiso.

    Pagbugtaw sa kamatooran nga walay magdumot.

    Apologetics uban ang pagkamanggihatagon.


    9. Panagtandi

     Pangutana      Islam      Catholic 

    Kinsa ang Diyos?
    Usa ka Diyos, Allah
    Usa ka Diyos: Father, Son, Holy Spirit

    Si Muhammad
    Propeta ug messenger
    Dili dawaton isip propeta sa Christian revelation

    Si Jesus
    Propeta ug Messiah, dili Diyos
    Eternal Son of God nga nahimong tawo

    Si Maria
    Birhen nga inahan ni Jesus
    Virgin Mother of God

    Trinidad
    Gisalikway
    Sentro sa Christian doctrine of God

    Pagpalansang
    Gisalikway sa Islamic teaching
    Tinuod nga kamatayon ni Jesus sa Krus

    Pagkabanhaw
    Dili pareho sa Christian belief
    Literal bodily Resurrection

    Kaluwasan
    Nakabase sa pagsunod, pagtoo, ug divine mercy
    Grace through Christ, received in faith and lived in charity

    Libro
    Qur'an
    Biblia within Sacred Tradition

    Jesus as Savior
    Dili pareho sa Christian understanding
    Universal Savior of humanity


    Mga Reperensya:

    Catholic Sources

    1. Catechism of the Catholic Church

    Nos. 150–152 – Faith in God, Christ, and Holy Spirit
    Nos. 199–202 – One God and Trinity
    No. 423 – Jesus Christ, eternal Son of God made man
    No. 841 – Relationship of the Church with Muslims

    2. Second Vatican Council, Nostra Aetate
        No. 3 – The Church's relationship with Muslims

    3. Sacred Scripture

    John 1:1–14
    John 8:58
    John 10:30
    John 20:28
    Matthew 28:19
    Matthew 16:16
    1 Corinthians 15:3–8
    Philippians 2:5–11


    Islamic Primary Sources

    Qur'an 4:157–158 — Pagpalansang sa Krus
    Qur'an 4:171 — Jesus ug Trinidad
    Qur'an 5:72–75 — Jesus
    Qur'an 5:116 — Maykalambigitang pasahe maylabot sa Trinidad
    Qur'an 19 — Maria ug Jesus
    Qur'an 112 — Pagkaulosahon sa Dios



0 comments:

Leave a Reply

Tulo ka hinungdanong pangutana nga dili nato matubag kon Biblia lamang ang atong saligan.

Una – Giunsa man nato paghibalo sa sakto nga ihap (canon) sa mga basahon sa Biblia? Sa wala pa himoa ang pagtapok sa mga basahon sa Bag-ong Tugon daghang mga basahon nga Kristohanon nga gipakaylap. Kinsa man ang nagpaila kanato sa 27 ka libro sa Bag-ong Tugon isip linamdagan? Walay lain kondili ang Simbahang Katoliko ubos sa paglamdag sa Espiritu Santo pinaagi sa Konsilyo sa Kartago sa tuig 397 AD human sa pag-aprobar sa Santo Papa mipakanaog sa mahukumon gayod ug alang sa tanang panahon kon unsang mga basahona ang maapil sa Biblia ug unsa ang dili. Ang unang mga sinulat dugay na nga nangahanaw. Ang ania kanato karon mao ang kopya sa kopya sa orihinal. Kinsa man ang nag-garantiya nga husto ug matinud-anon ang teksto sa kopya? Ang Simbahang Katoliko pinasikad sa iyang karaang Tradisyon, diha sa iyang panudlo ug sa iyang liturhiya masayod kon unsa ang matuod nga teksto ug unsa ang sayop.

Ikaduha - Giunsa man nato paghibalo nga sakto ang pagkahubad sanglit daghan kanato, ang atong gigamit nga Bibliang hubad “translation” gikan sa Hebreo, Griego, ug Aramaico? Aron pagpiho sa husto nga hubad sa atong kaugalingon kinahanglan pa nga magtuon kita sa orihinal nga pinulongan ug pipila man kanato ang makahimo niining malisod nga tahas? Sa makausa pa, kinahanglan nga mosandig kita sa autoridad sa Simbahan.

Ikatulo - Giunsa man nato pagsiguro nga husto ang atong pagsabot kun interpretasyon sa atong gibasa? Ang matag pastor nga tigtukod og bag-ong tinuhoan pulos gyod moangkon nga ang ilang sabot maoy husto apan wala silay panagkauyon kon unsa gyod ang gipasabot sa letra sa Kasulatan. Alang sa mga Katoliko ang dili masayop nga autoridad sa Simbahan nga tinukod ni Cristo ang maghatag kaniyag kasigurohan nga ang iyang nadawat mao ang lonsay nga pulong sa Dios nga walay sambog sa kasaypanan gumikan sa tawhanong panabot.
Ang Simbahan gihatagan ni Cristo sa bugtong katungod sa pagtudlo ug paghubad sa diosnong gipadayag nga nakarga sa Biblia nga mao ang diosnong gipadayag nga nasulat ug sa Tradisyon nga mao ang diosnong gipadayag nga wala na masulat ug nahipasa pinaagi sa binaba nga panudlo.

Ang Simbahan wala magkuha sa hingpit nga kasigurohan sa tanan nga gipadayag sa Dios gikan sa Biblia lamang kondili gikan sa duha ka tinubdan nga mao ang Biblia ug ang Tradisyon.

Ang Biblia ug ang Tradisyon angay nga hatagan sa samang pagtagad isip sudlanan sa pulong sa Dios. Ang katungod sa pagkadili-masayop sa pagpanudlo labot sa kinahanglan alang sa kaluwasan sa tawo wala isaad ni Cristo ngadto sa matag magbabasa sa Biblia kondili ngadto sa buhi nga autoridad sa Simbahan nga gitawag og “Magisterium” nga gilangkoban sa Sto. Papa ug sa tanang kaobispohan nga nahiusa sa Sto. Papa.
Ang Biblia naghisgot sa tulo ka matang sa tradisyon.

Una - sa mga Patriarca, “ug ang akong mga pulong nga gipasulti ko kaninyo, dili gayod mawala diha sa inyong baba ni sa baba sa inyong mga anak ug mga apo sukad karon ug hangtod sa kahangtoran” (Isa. 59:21).

Ikaduha - sa mga Apostoles, si San Pablo nag-awhag, “mga igsoon hupti ninyo nga malig-on ang mga pagtulon-an nga among gitudlo kaninyo pinaagi sa among mga sulat o sa among tradisyon” (2 Tes. 2:15) ug siya usab nagpahimangno, likayi ninyo kadtong dili modawat sa atong tradisyon” (2 Tes. 3:6).

Ikatulo - sa mga Judio, nga mao ang gisaway ni Cristo sa Mat. 15:2-6 tungod kay sila nagtudlo nga kon ang usa ka tawo may ikatabang unta sa iyang amahan o inahan, apan siya moingon, “iya kini sa Dios”, dili na kinahanglan nga tahoron niya ang iyang amahan.